شنبه ۴ آذر ۱۳۹۶
www.mokrian.ir

  • تاریخ: پنج شنبه, ۱۸ آبان ۱۳۹۶ / ساعت ۰۵:۰۰:۲۸
  • شناسه خبر: 2072

انتقاد زبانشناس کُرد از عدم تحقق وعده تدریس زبان مادری در مدارس و دانشگاهها

مُکریان؛ «مصطفی ایلخانی زاده» زبانشناس، محقق و مولف و مسئول مؤسسه‌ی فرهنگی و آموزشی ادب بوکان با بیان اینکه همه اقوام ایرانی از قبیل ترک و کرد، ترکمن، عرب و بلوچ طبق اصل ۱۵ قانون اساسی حق خواندن و نوشتن و آموزش ادبیات زبان خود را در مدارس و دانشگاه‌ها دارند، گفت: طبق این اصل […]

مُکریان؛ «مصطفی ایلخانی زاده» زبانشناس، محقق و مولف و مسئول مؤسسه‌ی فرهنگی و آموزشی ادب بوکان با بیان اینکه همه اقوام ایرانی از قبیل ترک و کرد، ترکمن، عرب و بلوچ طبق اصل ۱۵ قانون اساسی حق خواندن و نوشتن و آموزش ادبیات زبان خود را در مدارس و دانشگاه‌ها دارند، گفت: طبق این اصل اجازه داده شده که در مدارس و دانشگاه‌ها زبان‌های محلی تدریس شود ولی متأسفانه تاکنون این اصل پیاده نشده ولی اقداماتی در این زمینه انجام شده است.
ایلخانی زاده در گفتگو با خبرنگار مُکریان با انتقاد از عدم تحقق  برخی وعده های انتخاباتی در خصوص تدریس زبان مادری در مدارس و دانشگاههای کشور افزود: از جمله ی این اقدامات، ایجاد رشته‌ی‌ کارشناسی زبان و ادبیات کُردی در دانشگاه کردستان و آموزش زبان کُردی توسط بعضی از مؤسسات خصوصی فرهنگی و آموزشی از جمله آموزشکده زبان کُردی و ادبیات کودکان ادب در مقاطع مقدماتی، زبان شناسی و ترجمه، ادبیات، لاتین و تربیت مدرس در چند سال اخیر در شهرستان بوکان، اشنویه، نقده، ارومیه، سنندج، شهریار کرج، زاغمرز مازندران، ایوان غرب کرمانشاه، حومه ی زرینه دیواندره، سقز، شاهین دژ، میاندوآب، دانشگاه بوعلی همدان و … به تعداد زیادی از علاقمندان آموزش داده است که ساعات آزاد مدارس نیز فرصت مناسبی است که بتوان در آن از تدریس زبان‌های محلی استفاده کرد.
وی اظهار داشت: زبان کُردی یکی از زبان‌های آریایی اصیل و به لحاظ قواعد دستوری، واژه‌شناسی و ریشه ی لغات یکی از زبان‌های شمال غربی مجموعه زبان‌های ایرانی محسوب می‌شود و زبان‌های ایرانی یک خانواده‌ی منسجم زبانی هستند که مجموعه‌ای از زبان‌های خویشاوند هم‌ریشه را در برمی‌گیرند که ساختار عمومی دستوری، پایه‌های مشابه واژگان و ارتباط قانونمند میان این مجموعه، این اصل را به اثبات می‌رساند که این زبان‌‌ها از ریشه و اساس به یک سرچشمه‌ی مشترک برمی‌گردند.
ایلخانی زاده عنوان کرد: زبان کُردی شاخه‌ای از این مجموعه است که خود شامل لهجه‌ها و نیم‌لهجه‌ها و گویش های متعدد می باشد که شامل چهار لهجه (دیالکت) اصلی از قبیل دیالکت کردی بالا، کرمانجی( بادینی، حکاری، شمزینانی، کردهای خراسان)، دیالکت کردی وسط (مکری، اردلانی، سلیمانی)، دیالکت کردی پایین ( کلهری، لکی، خانقینی) و دیالکت کردی منطقه‌ای (زازاکی، اورامی) است و به هر یک از لهجه‌های مذکور آثار ادبی و عرفانی زیادی آفریده شده‌اند و شعرا و ادبای زیادی از این قوم ظهور کرده ‌ است.
وی افزود: شعرای بزرگی نظیر فقیه طیران، خانی، جعفرقلی زنگلی به لهجه‌ی کرمانجی شعر سروده اند. شعرا و ادبای زیادی نظیر نالی، محوی، وفایی، حاج قادر کویی، عبدالرحمان شرفکندی (هژار)، سیف‌القضات و هیمن اشعار خود را به لهجه‌ی کرمانجی وسط (سورانی) سروده و غلامرضاخان ارکوازی، آیت‌الله فاضل گروسی، شاکه و خان منصور، سید یعقوب ماهیدشتی، حیرت علی‌شاه ماهیدشتی، شامی کرماشانی به لهجه‌‌ی کلهری و لکی شعر سروده‌اند و شعرای بزرگی نظیر خانای قبادی، مولوی تاوگوزی، بیارانی و صیدی هورامی صاحب اشعار زیبا و پرمعنایی به لهجه‌ی هورامی هستند و مورخین بزرگی نظیر، حسین حزنی مکریانی، دکتر کمال مظهر، آیت‌الله محمد مردوخ، رشید یاسمی و مستوره اردلان کتاب‌های با ارزشی در مورد تاریخ و ریشه‌ی نژادی کردها نوشته ‌و نویسندگان و رمان‌نویسانی نظیر احمد مختارجاف، حسن قزلجی، حسین عارف، احلام منصور، شیرزاد حسن، فرهاد پیربال، خسرو جاف، عطا نهایی، احمد قاضی، حسین شیربیگی، محمد کاکه سوری، ناصر وحیدی، علی اشرف درویشیان، فتاح امیری و منصور یاقوتی داستان‌های کوتاه و رمان‌های جالب و کم‌نظیری نوشته‌اند.
ایلخانی زاده در ادامه در مورد زبان و زبان‌شناسی نیز گفت: اشخاصی نظیر عمر وریا امین، دکتر یوسف شریف سعید، دکتر عبدالواحد مشیردزه‌ای، دکتر شیرکو بابان، دکتر نریمان عبدالله خوشناو، دکتر سلام ناوخوش، دکتر علیرضا خانی، دکتر مصطفی خرمدل، دکتر کمال میراودلی، دکتر بختیار سجادی، دکتر نجم‌الدین جباری، امیر امینی، فاطمه دانش‌پژوه، دکتر کردستان مکریانی، یوسف شریف سعید، دکتر محمد عمر عدل، بهزاد خوشحال، دکتر رشید کرمانج، کامران رحیمی و دکتر مصطفی ایلخانی‌زاده از کسانی هستند که در زمینه ی زبان و زبان‌شناسی کردی کار کرده‌اند و صاحب تألیفات و تجارب و سابقه‌ی تدریس هستند.
کیوان یاری

انتهای پیام/گ



گفتگو