چهارشنبه ۲۳ آبان ۱۳۹۷
www.mokrian.ir

  • تاریخ: چهارشنبه, ۸ فروردین ۱۳۹۷ / ساعت ۰۳:۳۳:۵۷
  • شناسه خبر: 3193

آشنایی با روستای گندمان(گه نمان) بوکان

مکریان؛ گندمان، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان بوکان در استان آذربایجان غربی ایران با مختصات ۳۶°۱۵′۲۱″ شمالی ۴۵°۴۲′۱۹″شرقی / ۳۶.۲۵۵۹۳° شمالی ۴۵.۷۰۵۳۹°شرقی است. در دهستان ایل‌ بزرگ گورک قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵جمعیت آن ۱۳۰ نفر(۲۴خانوار) بوده‌است. این روستا در زمان قدیم توسط شخصی به نام “خله‌ئالی” بنیاد […]

مکریان؛

گندمان، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان بوکان در استان آذربایجان غربی ایران با مختصات ۳۶°۱۵′۲۱″ شمالی ۴۵°۴۲′۱۹″شرقی / ۳۶.۲۵۵۹۳° شمالی ۴۵.۷۰۵۳۹°شرقی است. در دهستان ایل‌ بزرگ گورک قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵جمعیت آن ۱۳۰ نفر(۲۴خانوار) بوده‌است.

این روستا در زمان قدیم توسط شخصی به نام “خله‌ئالی” بنیاد گزاری شده است. هرچند یکی از دورافتاده‌ترین روستاهای بوکان است که در۷۵ کیلومتری از این شهرستان و در ۴۰ کیلومتری سردشت واقع شده است اما به علت قرار گرفتن در بین کوههای که‌پری و سیاه‌کوه(کێوه‌ڕه‌ش) آب وهوای سرد کوهستانی دارد و در فصل بهار پذیرای میهمان‌های زیادی می‌باشد. در نزدیکی گندمان پرورش ماهی قزل‌آلا به نام (ئاده‌ره‌ومه‌ڕان) که متعلق به خانواده کاک قادر (کاک اسماعیل، رحیم و شیرکو) است وجود دارد.

یکی از شخصیت‌هایی که اخیراً در روستای گندمان وفات یافت پیرمردی به نام مام‌قادرقادری (۱٦دی‌ماه۱۳۹٦) بود که به گفته‌ی ریش‌سفیدان روستا بیش از ۱۰۰ سال عمر کرد. سه ویژگی بارز زندگی وی از وی فردی متمایز و سرآمد ساخته بود:

۱-عام‌المنفعه: همواره به کارهایی علاقمند بود که برای عموم مردم نفع داشته باشد مانند کشیدن جاده با سنگ‌چین کردن و زحمات شبانه‌روزی، پیگیری امور اداری مردم و…

۲- طبیعت‌زی: همواره به حفظ محیط زیست، باغداری، پاک کردن چشمه‌ها، عدم استفاده از مواد شیمیایی و شوینده‌های شیمیایی پایبند بود

۳-سخاوت: بخشندگی وی از هر آنچه که داشت زبانزد دیگران و ماموستای گندمان بود.

آنچه که نه تنها برای گندمان بلکه برای بیشتر نقاط منطقه‌ی پهناور گورک و به ویژه روستاهای ابراهیم خصار، زاواکوه و گندمان و غیره لازم و ضروری است و نیاز به پیگیری مجدّانه مسئولین دارد ۳ مورد زیر می‌باشد:

۱-جاده: جاده منطقه گورک کاملاً غیراستاندارد و باریک و پرچاله و بدون علائم و حفاظ و گارد است. از این بدتر نیز از بعد از زاواکوه، خاکی و سنگلاخی است که از ابراهیم خصار به گندمان دیگر بسیار صعب العبور و در زمستان با ماشین غیرقابل استفاده می‌گردد. بیش از یک دهه است که بارها از سوی نماینده مجلس و مسئولین، قول آسفالت کردن حدود ۲۰ کیلومتر جاده خاکی را به مردم منطقه داده‌اند و می‌دهند و یک وجب از آن هم انجام نشده است.

۲-بهداشت: خانه بهداشت‌های این منطقه و بالاخص روستاهای زاواکوه، ابراهیم خصار و گندمان فاقد هر نوع تجهیزات و وسایل بهداشتی و امکانات اورژانسی است. از یک عفونت ساده‌ی دندان تا زایمان ناهنگام و تب شدید باید به بوکان یا سردشت و ربط مراجعه نمایند.

۳- گاز: برخلاف استان کردستان که اکثریت روستاهای آن دارای لوله‌کشی گاز هستند اما اکثریت روستاهای آذربایجان غربی فاقد گاز خانگی می‌باشند. وقتی امکانات اولیه و اساسی زندگی مانند آب، جاده، بهداشت، گاز، مدرسه و… فراهم نباشد نمی‌توان از روستاییان عزیز انتظار داشت تا خانه و کاشانه‌ی خود را به هوای شهر و داشتن زندگی مقداری مناسب‌تر رها نکنند.

چند بار در نوشته‌های فوق به ایل بزرگ گورک و منطقه‌ی پهناور آن اشاره شد. بهتر است یاداوری شود که برخی مناطق آن مانند سویناس دارای قدمت تاریخی بیش از ۶هزار سال هستند. برخی از مناطق دیگرش زادگاه دانشمندان و انسان‌های بزرگ و تاریخ‌ساز ایران‌زمین نیز بوده است مانند نستان و سی‌سیر که سردارعزیزخان متولد آنجا بوده است. گویا کلمه گورک از گاورها به معنای نگهبانان آتش زردشت استخراج شده و در مناطقی از کردستان ترکیه تا اربیل عراق و بخش های غربی کردستان ایران پراکنده شده‌اند. پیشینه‌ی تاریخی، کندوکاوهای باستانی، فرصت‌های گردشگری، اهمیت گیاهان دارویی، امکان دامداری گسترده و صنعتی و نقش گورک در تحولات سیاسی این مناطق نیاز به تحقیق و پژوهش مستند دارد.

نگارنده معتقد است که یک چهارم کل جمعیت شهر بوکان را نیز گورک‌ها تشکیل می‌دهند و دارای سرمایه‌ی اجتماعی بالایی در مشارکت‌های اجتماعی و جریان‌های سیاسی دارند اما در بخش مدیریتی و اجرایی کمترین سهم را دارا می‌باشند و همواره از دایره‌ی تصمیم‌گیری‌ها و تاثیرگذاری‌های شهرستان کنار گذارده شده‌اند.

مامند مصطفی زاده

انتهای پیام/ گ



گفتگو