پنج شنبه ۲۴ آبان ۱۳۹۷
www.mokrian.ir

  • تاریخ: سه شنبه, ۸ خرداد ۱۳۹۷ / ساعت ۰۳:۴۴:۲۹
  • شناسه خبر: 3455

بازگشت به روح اصیل مقبره الشعرا

مکریان؛ در سرآغاز سخن تاکید می شود این نوشتار در نفی شخصیت ادبی، ملی و مذهبی دکتر “محمدصالح ابراهیمی”، مترجم قران و پژوهشگر عرصه علوم دینی و ادبیات نیست و با تمام احترام به وجه علمی و دینی این استاد قران پژوه، دست به قلم و ماندگار در یاد و خاطره اذهان عمومی مردم مهاباد […]

مکریان؛ در سرآغاز سخن تاکید می شود این نوشتار در نفی شخصیت ادبی، ملی و مذهبی دکتر “محمدصالح ابراهیمی”، مترجم قران و پژوهشگر عرصه علوم دینی و ادبیات نیست و با تمام احترام به وجه علمی و دینی این استاد قران پژوه، دست به قلم و ماندگار در یاد و خاطره اذهان عمومی مردم مهاباد و ضمن مسئلت مغفرت، شادی روح و علو درجات از درگاه باریتعالی برای آن عزیز از دست رفته و آرزوی طول عمر و صبر جمیل برای بازماندگان و دوست داران ایشان، این نوشتار در ضرورت ساماندهی و قانونمند کردن و شاخص گذاری و ملاک دهی به نحوه انتخاب در به خاک سپاری افراد واجد شرایط و ضرورت تمکین به این قوانین وضعی در مجموعه مقبره الشعرا و یا قطعه موسوم به هنرمندان می باشد.

سنگ بنای مقبره الشعراء با کوچ ابدی ماموستا هیمن (۱۳۰۰-۱۳۶۵) در سال ۶۵ بنا نهاده شد، مرگ نا بهنگام استاد و ماتم و اندوه دوست داران بیشمار او در شرایط خاص دوران جنگ که وضعیت برنامه ریزی شده ای برای به خاک سپاری شاعران و نویسندگان و هنرمندان وجود نداشت، نتوانست مانع از برگزاری یک مراسم باشکوه، شایسته و بیادماندنی برای این شاعر طراز اول کورد و ملی شود، اخذ تصمیماتی عمیق در پایه گذاری یک رویه مشخص و انفکاک قسمتی مناسب از فضای گورستان مهاباد برای بخاک سپاری شاعران، ادیبان و هنرمندان از موارد مهمی بود که پس از درگذشت این شاعر پرآوازه مردمی بدان پرداخته شد.

در سالهای بعد و با درگذشت چندین چهره ملی ادبیات و هنر همچون استاد عبدالرحمن شرفکندی(هژار) و ماموستا محمد ماملی و با به خاک سپاری آنها در جوار آرامگاه ماموستا هیمن، شرایط استاندارد یک مقبره الشعراء جامع کاملا مهیا شده بود که بعدها به دلیل نبودن نظارت کافی و فقدان یک دستورالعمل مشخص در ملاک برای پذیرش افراد شاخص در مقبره الشعراء سبب بروز نابسامانی هایی جدی در این مجموعه شد.

عدم اختصاص و تفکیک فضاهای جدید پیش بینی شده در قطعه موسوم به مقبره الشعراء، و بدنبال آن درگذشت تنی چند از شاعران و هنرمندان مهابادی و صدور مجوز دفن در همان فضای کوچک قبلی بدون در نظر گرفتن احتمال گسترش و بازسازی این مکان با استفاده از طرح و ایده های فاخر معماری به مخاطراتی مبدل شد که روح و هویت مقبره الشعراء مهاباد را با چالشی جدی مواجه نمود،بدون شک باید اعتراف کرد آثار نابسامانی های موصوف و بروز ندانم کاری هایی که مانند تیری که از کمان رها شدند و به دلیل ماهیت خاص آن ها قابل برگشت و جبران نیز نبودند، از آثار این دوره زمانی قطعه مقبره الشعرای مهاباد هستند، مواردی که با همه احترام به متوفیان و ضمن اعتراف به جایگاه و پایگاه والای آنها می توانست بسیار بهتر و مدبرانه تر مدیریت شوند و به سرانجام برسند.

پروژه مقبره الشعراء مهاباد پس از تحمل زخم و نامهربانی ها و کش و قوس های فراوان که در سال ۷۶ کلنگ زنی شده بود پس از بیست سال و در بهمن ماه ۹۵ به همت شورای دور چهارم مهاباد، در زمینی به مساحت ۱۰۶۴۰ متر مربع، آماده افتتاح و بهره برداری شد، مجموعه ای که بیشتر از آنکه به خشت و بتن و سنگ و طرح نیاز داشته باشد،خلاء یک آیین نامه و قانون شفاف را احساس می کرد.
این مجموعه تا این دوران بیشترین ضربه را از دو ناحیه متحمل شده بود:
-فقدان متولی همسنخ
-عدم وجود آیین نامه صریح

اگرچه آبروداری شورای دور چهارم در تخصیص اعتبار و به سرانجام رساندن بعد فیزیکی پروژه (علیرغم انتقادات کلی وارد بر آن که تا حدودی اصلاح شد)قابل تقدیر بود، اما عدم توجه به روح و بعد ماهوی آن از طرف دیگر سبب بروز تعارض هایی گردید،تعارض هایی که هنوز هم وجود دارد که اگر بصورت جدی حل و فصل نشوند ممکن است الی الابد هم ادامه داشته باشند و نه تنها به سرانجام نرسند بلکه ختم بخیر هم نشوند.

در قیاس با سایر مقبره الشعراهای کشور مواردی را می توان استخراج کرد که می تواند راهگشا و چاره ساز چالش فعلی باشد.
در شیراز چندین شاعر مشهور و طراز اول ملی و بین المللی بیشتر از هفتصد سال قبل درگذشته اند، حافظ در حافظیه و سعدی در سعدیه آرمیده اند و معماری های زیبای آرمگاه این دو سرمایه ملی از مهمترین نقاط گردشگری شیراز در گردشگری داخلی و صدالبته گردشگری خارجی در بعد بین المللی هستند.
مقبره الشعرای معروف تبریز که اکنون همانند نمادی فاخر از این شهر شناخته می شود و به قلب تپنده شهر تبریز خزیده است، بیش از ۴۰۰ نفر از شاعران و ادیبان و هنرمندان و حکیمان و بزرگان را در دل خود مدفون کرده است، خاقانی شروانی، قطران تبریزی،همام تبریزی، ظهیر فاریابی، اسدی طوسی و بسیاری دیگر از شاعران و ادیبان و هنرمندان این شهر در این مکان زیبا آرام گرفته اند که در چند دهه اخیر استاد محمد حسین شهریار شاعر نامدار آذری نیز به این مجموعه فاخر اضافه شده است،جالب است بدانید که آرامگاه سردار عزیز خان مکری حاکم مشهور بوکان در این مقبره الشعرا واقع است.

بر خلاف روح حاکم بر مقبره الشعراء مهاباد، آنچه در این فضاهای موسوم به آرامگاه شاعران و مقبره الشعرا مشخص و معیین است وجود آیین نامه های مصوب و دستورالعمل های قانونی در بحث حفظ و نگهداری و نحوه پذیرش متوفیان واجد شرایط در این فضاهای معنوی است، قوانینی که به دلیل صراحت دور زده نمی شوند و قابل لابیگری و چانه زنی و فشار هم نیستند

تا زمانی که تعارض هایی که در خلاء های قانونی و عدم رسمیت رشد کرده و به فرجام رسیده اند، کنترل نشوند و منابع و سرچشمه پیدایش آنها که از بی نظمی و سلیقه بازی مبتنی بر منافع فردی و دسته ای نشأت می گیرد خشک نشوند، خطر تبدیل مقبره الشعراء مهاباد به یک قطعه معمولی و یا حداکثر باویژگی یک قطعه هنرمندان وجود دارد.

تمکین و پذیرش تصمیمات هیئت امنای موقت مقبره الشعرای مهاباد که از اساتید هم سنخ و خوشنام و صاحب سبک و سیاق سطح شهرستان هستند هر چند بر خلاف نظر شخصی سایر افراد ارزیابی شود، نشان از رشد سطح شعور و برداشتن یک گام مهم به سمت دمکراسی پذیری است، حرکت در جهت موج سواری و تهییج احساسات متالمانه سوگواران و قیاس شعور تعدادی از ساکنان ابدی این قطعه با شعور نعلین استاد متاخر متوفی نه از باقیات الصالحات السابقون ساکن می کاهد و نه به توشه متوفی مرحوم متاخر می افزاید و بی گمان فقط بیانگر سطح شعور گوینده این جملات است.

پذیرش این نکته که سطح تاثیرگذاری و مقبولیت مردمی متوفی می تواند مشروعیت و سند حضور کالبد بی جان او در این مکان تفکیک شده را صادر نماید، موضوع پیچده و غیرقابل ادارکی نیست!
واگذاری این مسئولیت خطیر و بی مزد و منت و در حین حال دشوار و غیر قابل مسامحه به گروهی از افراد سرشناس و قابل اعتماد و تمکین در برابر تشخیص آنها بهترین راهکار ساماندهی و عبور از بحران استحاله مقبره الشعرا در برابر زیاده خواهی عوام آرزو به دل مانده همنشینی و همصحبتی ابدی با شاعران و هنرمندان سطح اول ملی می تواند قلمداد گردد.

و آخرین کلام خطاب به کسانی که با توسل به مراکز قدرت و جنجال قصد گل آلود کردن آب و بهره برداری از آن را دارند، فراموش نکنید که حتی یک قانون و دستورالعمل بد از هرج و مرج و بی قانونی بهتر است.

ماردین سید احمدی

انتهای پیام/ ی



گفتگو