پنج شنبه ۲ خرداد ۱۳۹۸
www.mokrian.ir

  • تاریخ: یکشنبه, ۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۸ / ساعت ۰۲:۰۳:۴۰
  • شناسه خبر: 4678

خاص الخواص‌نما ها

عده‌ای در هر شهر و استان (به ویژه آذری‌نشین‌ها و مناطق کوردنشین) وجود دارند که سوار بر احساسات قومیتی، عوام‌گرایی، مذهبیِ افراطی و یا به بهانه‌ی حفاظت از محیط‌ زیست‌ و حتّی مشارکت در برخی امور خیریه، تمایل زیادی به یدک‌کشیدن عنوان «فعّال مدنی-سیاسی» دارند و در هر مسئله‌ای که موقعیت را برای اشتهار و […]

عده‌ای در هر شهر و استان (به ویژه آذری‌نشین‌ها و مناطق کوردنشین) وجود دارند که سوار بر احساسات قومیتی، عوام‌گرایی، مذهبیِ افراطی و یا به بهانه‌ی حفاظت از محیط‌ زیست‌ و حتّی مشارکت در برخی امور خیریه، تمایل زیادی به یدک‌کشیدن عنوان «فعّال مدنی-سیاسی» دارند و در هر مسئله‌ای که موقعیت را برای اشتهار و آوازه و بارک‌الله‌گفتن دیگران ببینند به شکاف بین دولت و مردم دامن می‌زنند….

درآمد
عده‌ای در هر شهر و استان (به ویژه آذری‌نشین‌ها و مناطق کوردنشین) وجود دارند که سوار بر احساسات قومیتی، عوام‌گرایی، مذهبیِ افراطی و یا به بهانه‌ی حفاظت از محیط‌ زیست‌ و حتّی مشارکت در برخی امور خیریه، تمایل زیادی به یدک‌کشیدن عنوان «فعّال مدنی-سیاسی» دارند و در هر مسئله‌ای که موقعیت را برای اشتهار و آوازه و بارک‌الله‌گفتن دیگران ببینند به شکاف بین دولت و مردم دامن می‌زنند، خود را جناح مردم، حافظ مردم، وکیل مردم و حتّی نگهبان دین و آیین و ملیت آنان می‌دانند و مواقعی که نیاز به استدلال و دفاع و فعالیت علیه بدخواهان کشور و یا انعکاس موفقیت‌ها و یا ارائه‌ی راهکارهای عملیاتی و پیشنهادهای کاربردی باشد یا باید در مقابل کم‌کاری مسئول و نماینده و دست‌اندرکاری به صورت عملی و قلبی و متعهدانه وارد شوند خود را در پشت ده دیوار توجیه پنهان می‌کنند. یک کارشناس، منتقد، فعال مدنی-سیاسی و نخبه‌ی عمل‌گرا در هر موقعیتی بنا به تشخیص و صلاحدید ورود به مسئله، نظر شفاف و علمی و مستدل خود را ارائه می‌دهد و نه ممکن است بلکه قطعاً برای این سبک و رویه، بها هم می‌پردازد. این بها بر روی مقیاس و طیفی از ایزوله‌شدن، برخورد قانونی، برچسب‌زنی و شایعه‌پراکنی، تنبیه جسمی و روحی و صدها راه و چاه دیگر قرار دارد.
ویژگی‌ها و شاخصه‌ها
الف-ویژگی‌های فکری
۱-موج‌سواری، فرصت‌طلبی و نمایش مناسب از اصلی‌ترین خط‌مشی فکری این افراد است.
۲-معتقدند عوام، اجتماع گوسفندان و توده‌ی نفهم‌ها هستند که به راحتی می‌توان به آنها شکل داد.
۳-بر این باورند که اگر خود را منتقد، مخالف و معترض دولت بشناسانند می‌توانند نزد مردم اعتبار جمع کنند به ویژه در مناطق کوردنشین که تفاوت مذهب و نژاد و زبان و وجود تبعیضات و ناکارامدی‌های بسیار سبب تشدید و سوءاستفاده‌ی عالی آنها شده است.
۴-می‌خواهند که اقتدای جامعه به حرف آنها، انتخاب آنها، توصیه‌ی آنها و متناسب دیدگاه آنها باشد و این امام‌اجتماعیِ‌دیگران‌شدن را نوعی آرمان می‌دانند.
۵-نان به نرخ‌روزخوری و ملازم و مشاوربودن یک شخصیت خاص را از واجبات ادامه‌ی حیات جسمی و اجتماعی خود می‌دانند چرا که بر این باورند که هر گروهی در این مملکت می‌آید باید حدأکثر سهم خود را بردارند.
ب- ویژگی‌های روشی
۱-شب‌نامه‌نویسی، ترفندسازی، حفظ ظاهر و خود را به مردم چسباندن اصلی‌ترین روش کاری این افراد است.
۲-همواره لفظ بامردم و برای مردم و مردم بیچاره و غیره ورد زبان و جملاتشان است اما در هر فرصتی سوار شدن بر احساس و گُرده‌ و منافع مردم را در اولویت کار دارند.
۳-در هر قضیه‌ای که بوی کوردی بدهد آتش‌بیار معرکه خواهند بود و تذکر و تفکر و استدلال و شفاف‌سازی دیگران را در بین مردم معادل وطن‌فروشی و مزدوری و خیانت و غیره جار می‌زنند.
۴- در مناسبت‌های ملّی و اتخاذ مواضع لازم، شرکت نمی‌کنند ولی در انتخابات به مردم گزینه‌ی هدفمند و بدون تضمین می‌دهند و خود را به شکل و هیئت شخصیت‌های مقبول جامعه درمی‌آورند و در هر صورت این آنها هستند که رفتار جامعه را بازخواست و توبیخ می‌کنند و خود اصطلاحاً در هیچ آبی تر نمی‌شوند!
۵-از سرمایه‌ها و امکانات و قوانین داخلی کشور استفاده می‌کنند ولی قلم و مواضع و گفتار و افکارشان متصل به مخالفان و معاندان و خورده‌خبرنگاران آمریکایی و کانال‌های تلگرامی و گروهک‌های خارجی‌ست.
عوامل و دلایل رشد و اعتبار
جامعه با آسیب‌های جدّی از جمله عدم مطالعه، عدم کنترل بر احساسات، قضاوت زودهنگام، برچسب‌زنی، ضعف مدیریت اقتصادی دولت، ناکارامدی بسیاری از مسئولین از نمایندگان و فرمانداران گرفته تا روسای ادارات، فشارهای خارجی، نواقص رسانه و غیره درگیر است که همین انگشت‌نهادن بر درد مردم و جار زدن و بزرگنمایی کردن آنها بدون ارائه‌ی راهکار و اقدام عملی و مواضع شفاف، موجب مشهور شدن آنها می‌شود و کم‌کم راه کف‌زدن را پیدا کرده و با یکی به میخ و یکی به نعل‌زدن پیش می‌روند. چه بسا در بسیاری از موارد نام این روش خود را تعامل و انعطاف هم می‌گذارند.
دلیل دیگر، میدان ندادن دولت و بستر فکری جامعه به نخبگان اصیل و روشنفکران عمیق و منتقدین راستین و کاربلدهای ضابطه‌مند است. چرا که این بستر آلوده به چفت و بست‌های روابطی و جناحی و حبّ‌وبغض‌های شخصی و گزینشی و … است. وقتی افاضل هم با حداکثر توان، حداقل میدان و امکانات را در اختیار داشته باشند اراذل با حداقل بها و حداکثر بهره‌برداری اقدام به تعیین‌تکلیف برای مردم، ویژه‌خواری و کانال‌گردانیِ تلگرامی و شیپورچی‌شدنِ انتخاباتی و منتقد نظام می‌شوند.
می‌توان به تعمّدِ کاریِ برخی ادارات هم اشاره نمود که با جوسازی و بازداشت هفته‌ای و … عده‌ای را انگشت‌نما و کوک می‌کنند تا هم به اهداف خود برسند و هم پیش‌رو عده‌ای شوند و در مواقع لازم هم مورد بهره‌برداری قرار گیرند. همه‌ی این عوامل و برخی ناگفته‌های دیگر حاکی از آن است که تولید علمی و فکری و پیشوایی اجتماعی و تحلیل‌های مختلف مناطق کوردنشین به ویژه، مه‌آلود و تا حدود زیادی مسموم و با میزان پایین سرمایه‌ی اجتماعی، در حال حرکت، تداوم، چانه‌زنی و چشم‌اندازنویسی است.
نچسب‌بودن، بدبینی، نداشتن سعه‌ی صدر، به رسمیت نشاختن هم و جزیره‌ای عمل کردن متخصصان دلسوز و متعهد از دیگر عوامل تُرکتازی کوتوله‌های سیاسی و میدان‌داریِ شخصیت‌های متوسط شیر-روباه است. به گفته‌ی ویلفردو پارتو « غالباً شیرها در مقابل روبهان صف‌آرایی می‌کنند و روبهانِ حاکم ابتدا به کمک زر، زور و تزویر سعی در رام‌کردن شیرها دارند اگر موفق نشدند، شعارهای آزادی و برابری سر می‌دهند و خود را حامی مردم و جامعه می‌خوانند ولی شیرها بر روبهان غلبه کرده و قدرت را در دست می گیرند که به تدریج طبیعت روبهان در آنان رسوخ می‌کند (قلعه‌ی حیوانات) و دوباره روبهان افزایش یافته و حالت قبلی تکرار می‌شود لذا جامعه به دو گروه برگزیدگان و توده تقسیم می شوندکه برگزیدگان نیز خود به دو گروه حاکمه و غیرحاکمه تقسیم می شوند» و تمام این سازوکار به نفع اقلیت قدرتمدار و اکثریت ندار است که بهره‌گیری از رسانه‌ها و انواع تولید محتواها و نوع بستر جامعه این مجال را به عده‌ای می‌دهد تا خود را خاص‌الخواص بدانند و قاشق هر آش و سخنگوی هر محفل و تحلیلگر هر مسئله‌ای باشند.

راهکارها و پیشنهادها
۱-طبعاً تولید محتوا در جامعه حتی اگر کم و جهت‌دار هم باشد مفیدتر از رکود و رخوت و خنثی‌بودن است بنابراین نقد و تحلیل و بررسی اندیشه‌ها و نوشته‌ها و جوابیه و نقد و گفتمان‌پردازی یکی از راه‌های مناسب وزن‌دهی به مدعیان است اما همین قدم نیز نیاز به وجود چند حلقه و تشکّل از اساتید اصیل و معتبر اهل فن دارد که این هر دو یک اقدام واحد و ضروری به نظر می‌رسد اینجاست که خلا برونداد دانشگاه و فرهنگیان و مساجد مشاهده می‌شود.
۲-در میان نوشته‌ها بیان گردید که ضابطه‌مندی جای رابطه‌گرایی را بگیرد و بجای آنکه نزدیکان نماینده و سپردگان جناحی و گزینش‌های مذهبی امور را در دست و مدیریت بگیرند به اهل فن سپرده شود تا کمتر هیزم دست خواص‌الخواص‌نماها داده شود و خوراک رشد و تغذیه‌ی آنها فراهم نگردد.
۳-حذف فیلترهای اضافی و شکستن تابوهای شخصیتی و دادن آزادی بیان تضمین‌شده‌ی بیشتر برای سربرآوردن و شکوفایی و خودی‌نشان دادن نویسندگان، هنرمندان، منتقدان، مخالفان، شخصیت‌های صاحبنظر در جامعه و … و دعوت از آنها در جلسات و مراسم‌های متعدد تا تضارب آراء بیشتری ایجاد شود و سبک‌وزن‌ها بیشتر از این مدعی حفظ دین و قوم و زبان و نژاد مردم نشوند و در هر جریانی به همراه کانال‌های خارجی شروع به کف و سوت‌زدن نکنند بلکه بر این دایره‌ی حروف و اندیشه‌ها، بر اساس استدلال و منطق و ضرورت و مصلحت، مواضع اتخاذ و بیانیه‌ها صادر شوند.
۴-به دلیل پرهیز از افتادن در دام آرمان‌گرایی آن هم در این وضعیت، پیشنهاد پایانی را بر بهره‌گیری از پتانسیل شبکه‌های صداوسیما و گروه‌های تلگرامی و رسانه‌های نوشتاری و پایگاه‌های تحلیلی-خبری در راستای به چالش کشیدن – نه فقط نشر و انعکاس- آراء و عملکرد و آثار افراد مختلف صاحبنظر جامعه، تقدیم می‌دارم.

غفور شیخی/ جامعه شناس

انتهای پیام/



گفتگو