شنبه ۲۱ تیر ۱۳۹۹
www.mokrian.ir

  • تاریخ: یکشنبه, 28 ژوئن 2020 / ساعت 18:16:44
  • شناسه خبر: 6179

یک کلمه : قانون نیست!

یکی از اولین منابعی که دکتر توسلی رکن آبادی در کلاس دکترای درس جامعه شناسی سیاسی ایران در این ترم برای دانشجویان معرفی کرد ، کتاب دیرین « یک کلمه » نوشته میرزا یوسف خان تبریزی ملقب به مستشارالدوله در سال ۱۲۴۸ ه .ش ( یعنی تقریبا ۳۶ سال قبل از مشروطه) بود. او سمت […]

یکی از اولین منابعی که دکتر توسلی رکن آبادی در کلاس دکترای درس جامعه شناسی سیاسی ایران در این ترم برای دانشجویان معرفی کرد ، کتاب دیرین « یک کلمه » نوشته میرزا یوسف خان تبریزی ملقب به مستشارالدوله در سال ۱۲۴۸ ه .ش ( یعنی تقریبا ۳۶ سال قبل از مشروطه) بود. او سمت سرکنسول ایران در پاریس را داشت و متد این کتاب را نیز از قانون فرانسه برگرفته بود.

“یک کلمه” را میتوان به عنوان نخستین سند نوشتاری آغاز مدرنیته در ایران دانست که در خیال مستشارالدوله ، ایرانیان نیز میتوانستند فارغ از تمام بی نظمی ها و نابخردی های دولتمردان ، قانون داشته و شاه و گدا ، آقازاده و مردم زاده ، در برابر قانون ، حقوق و مسئولیتهای یکسان داشته باشند.

میرزا یوسف خان تبریزی در این کتاب علت عقب ماندگی و توسعه نیافتگی ایران را عدم وجود قانونی دانسته که نظم و انضباط کشور و قاعده مندی دوایر دولت و مملکت بر آن اساس استوار باشد چرا که پیشرفت کشور را در گرو قانون مداری و حاکم شدن گفتمان قانونیت میدانست یعنی همان راهی که غرب برای پیشرفت خود به آن تمسک جست.

این کتاب از منابع مهم مشروطیت و آزادی خواهی در ایران آن زمان بود اما جالب اینکه با دستگیری مستشارالدوله ، کتاب را آنقدر در زندان به سرش کوبیدند که چشمان نگارنده آب رفت و این سرنوشت اولین قانون خواهی در ایران بود!

خلاصه اینکه قانون خواهی در ایران سابقه دیرینه ای دارد چه از زمان مستشارالدوله و میرزا تقی خان امیر کبیر که مغهومی به نام “کنسطیطوسیون” را وارد گفتمان ایرانی کرد تا ندای عدالت طلبی و فسادستیزی برانگیزد و چه در اینک زمانی که ندای فسادستیزی برخی از حکومتمداران اسلامی همچنان پابرجاست و داستان همچنان ادامه دارد …

محمد رضوی قره‌قشلاق
انتهای پیام/



گفتگو